Search Bar

संपूर्ण हरिपाठ | Haripath Marathi | संपूर्ण हरिपाठ मराठी | Varkari Haripath - माहितीदर्शक

संपूर्ण हरिपाठ

इथे आम्ही वारकरी संप्रदायाचा श्री ज्ञानदेव महाराज यांचा संपूर्ण हरिपाठ मराठी देत आहोत. आम्ही इथे वारकरी हरिपाठ / Haripath Marathi सोप्या व सहज वाचता येईल असा देत आहोत. त्याच प्रमाणे संपूर्ण हरिपाठ संपल्यावर लागणाऱ्या आरत्या पण आम्ही खाली दिल्या आहेत.

॥ श्री ज्ञानदेव हरिपाठ ॥

श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज कृत हरिपाठाचे अभंग 

॥ श्री गणेशाय नमः॥ 

सुंदर ते ध्यान उभे विटेवरी । 
कर कटेवरी ठेवून या ॥१॥ 
तुळशी हार गळा कासे पितांबर । 
आवडे निरंतर हेचि ध्यान ॥२॥ 
मकर कुंडले तळपती श्रवणी । 
कंठी कौस्तुभमणी विराजीत ॥३॥ 
तुका म्हणे माझे हेचि सर्व सुख । 
पाहीन श्रीमुख आवडीने ॥४॥

 ~ १ ~
देवाचिये द्वारीं उभा क्षणभरी । 
तेणें मुक्ति चारी साधियेल्या ॥१॥ 
हरि मुखें म्हणा हरि मुखें म्हणा । 
पुंण्याची गणना कोण् करी ॥२॥ 
असोनि संसारीं जिव्हे वेगु करी । 
वेदशास्त्र उभारी बाह्या सदा ॥३॥ 
ज्ञानदेव म्हणे व्यासाचिया खुणा । 
द्वारकेचा राणा पांडवां घरीं ॥४॥

 ~ २  ~
चहूं वेदीं जाण साही शास्त्रीं कारण । 
अठराही पुराणें हरिसी गाती ॥१॥ 
मंथुनी नवनीता तैसें घे अनंता । 
वायां व्यर्थ कथा सांडी मार्गु ॥२॥ 
एक हरि आत्मा जीवशिवसमा । 
वायां तू दुर्गमा न घाली मन ॥३॥ 
ज्ञानदेवा पाठ हरि हा वैकुंठ । 
भरला घनदाट हरि दिसे ॥४॥

 ~ ३  ~
त्रिगुण असार निर्गुण हें सार । 
सारासार विचार हरिपाठ ॥१॥ 
सगुण निर्गुण गुणाचें अगुण । 
हरिवीणें मन व्यर्थ जाय ॥२॥ 
अव्यक्त निराकार नाहीं ज्या आकार । 
जेथुनि चराचर त्यासी भजें ॥३॥ 
ज्ञानदेवा ध्यानीं रामकृष्ण मनीं । 
अनंत जन्मांनी पुण्य होय ॥४॥

 ~ ४  ~
भावेंवीण भक्ति भक्तिविण मुक्ति । 
बळेंवीण् शक्ति बोलु नये ॥१॥ 
कैसेनि दैवत प्रसन्न त्वरित । 
उगा राहें निवांत शिणसी वायां ॥२॥ 
सायासें करिसी प्रपंच दिननिशीं । 
हरिसी न भजसी कवण्या गुणें ॥३॥ 
ज्ञानदेव म्हणें हरिजप करणें । 
तुटेल धरणें प्रपंचाचें ॥४॥

 ~ ५  ~
योग याग विधि येणें नोहे सिद्धी । 
वायांचि उपाधि दंभ धर्म ॥१॥ 
भावेंविण देव न कळे नि:संदेह । 
गुरुविण अनुभव कैसा कळे ॥२॥ 
तपेंवीण दैवत दिधल्याविण प्राप्त । 
गुजेंविण हित कोण सांगे ॥३॥ 
ज्ञानदेव सांगे दृष्टांताची मात । 
साधूचे संगती तरुणोपाय ॥४॥

~ ६  ~
साधु बोध झाला तो नुरोनियां ठेला । 
ठायींच मुराला अनुभवें ॥१॥ 
कापुराची वाती उजळली ज्योति । 
ठायींच समाप्ति झाली जैसी ॥२॥ 
मोक्ष रेखे आला भाग्यें विनटला । 
साधूंचा अंकिला हरिभक्त ॥३॥ 
ज्ञानदेवा गोडी संगति सज्जनीं । 
हरि दिसे जनीं वनी आत्मतत्वीं ॥४॥

 ~ ७  ~
पर्वताप्रमाणे पातक करणें । 
वज्रलेप होणें अभक्तासी ॥१॥ 
नाहीं ज्यांसी भक्ति ते पतित अभक्त । 
हरिसी न भजत दैव हत ॥२॥ 
अनंत वाचाळ बरळती बरळ । 
त्यां कैंचा गोपाळ पावे हरि ॥३॥ 
ज्ञानदेवा प्रमाण आत्मा हा निधान । 
सर्वांघटीं पूर्ण एक नांदे ॥४॥

 ~ ८  ~
संतांचे संगतीं मनोमार्ग गति । 
आकळावा श्रीपति येणें पंथें ॥१॥ 
रामकृष्ण वाचा भाव हा जीवाचा । 
आत्मा जो शिवाचा रामजप ॥२॥ 
एकतत्वनाम साधिती साधन । 
द्वैताचें बंधन न बाधिजे ॥३॥
नामामृत गोडी वैष्णवां लाधली । 
योगियां साधली जीवनकळा ॥४॥ 
सत्वर उच्चार प्रल्हादीं बिंबला । 
उद्धवा लाधला कृष्णदाता ॥५॥ 
ज्ञानदेव म्हणे नाम हें सुलभ । 
सर्वत्र दुर्लभ विरळा जाणे ॥६॥

 ~ ९  ~
विष्णुविण जप व्यर्थ त्याचें ज्ञान । 
रामकृष्णीं मन नाहीं ज्याचें ॥१॥ 
उपजोनी करंटा नेणें अद्वैत वाटा । 
रामकृष्णीं पैठा कैसेनी होय ॥२॥ 
द्वैताची झाडणी गुरुविण ज्ञान । 
तया कैचें कीर्तन घडे नामीं ॥३॥ 
ज्ञानदेव म्हणे सगुण हें ध्यान । 
नामपाठ मौन प्रपंचाचे ॥४॥

भजन
रामकृष्णाहरी । जय जय रामकृष्णाहरी ।। 
रामकृष्णाहरी । जय जय रामकृष्णाहरी ।।

 ~ १०  ~
त्रिवेणीसंगमीं नाना तीर्थे भ्रमी । 
चित्त नाहीं नामीं तरी तें व्यर्थ ॥१॥ 
नामासी विन्मुख तो नर पापिया । 
हरिवीण धांवया न पावे कोणी ॥२॥ 
पुराणप्रसिद्ध बोलिले वाल्मीक । 
नामें तीन्ही लोक उद्धरती ॥३॥ 
ज्ञानदेव म्हणे नाम जपा हरीचें । 
परंपरा त्याचें कुळ शुद्ध ॥४॥

 ~ ११  ~
हरि उच्चारणीं अनंत पापराशी । 
जातील लयासी क्षणमात्रे ॥१॥ 
तृण अग्निमेळें समरस झालें । 
तैसें नामें केलें जपतां हरि ॥२॥ 
हरि उच्चारण मंत्र हा अगाध । 
पळे भूतबाधा भेणे तेथें ॥३॥ 
ज्ञानदेव म्हणे हरि माझा समर्थ । 
न करवे अर्थ उपनिषदां ॥४॥

 ~ १२  ~
तीर्थ व्रत नेम भावेंविण सिद्धि । 
वायांचि उपाधि करिसी जनां ॥१॥ 
भावबळें आकळे येऱ्हवीं नाकळे । 
करतळीं आंवळे तैसा हरि ॥२॥ 
पारियाचा रवा घेतां भूमिवरी । 
यत्न परोपरी साधन तैसें ॥३॥ 
ज्ञानदेव म्हणे निवृत्ति निर्गुण । 
दिधलें संपूर्ण माझे हातीं ॥४॥

 ~ १३  ~
समाधि हरिची सम सुखेंवीण । 
न साधेल जाण द्वैतबुद्धि ॥१॥ 
बुद्धीचें वैभव अन्य नाहीं दुजें । 
एका केशवराजें सकळ सिद्धि ॥२॥ 
ऋद्धि सिद्धि निधी अवघीच उपाधि । 
जंव त्या परमानंदीं मन नाहीं ॥३॥ 
ज्ञानदेवी रम्य रमलें समाधान । 
हरिचें चिंतन सर्वकाळ ॥४॥

 ~ १४  ~
नित्य सत्यमित हरिपाठ ज्यासी । 
कळीकाळ त्यासी नातळती ॥१॥ 
रामकृष्ण उच्चार अनंतराशी तप । 
पापाचे कळप पळती पुढें ॥२॥ 
हरि हरि हरि मंत्र हा शिवाचा । 
म्हणती जे वाचा तयां मोक्ष ॥३॥ 
ज्ञानदेवा पाठ नारायण नाम । 
पाविजे उत्तम निजस्थान ॥४॥

 ~ १५  ~
एक नाम हरि द्वैतनाम दुरी । 
अद्वैत कुसरी विरळा जाणें ॥१॥ 
समबुद्धि घेतां समान श्रीहरि । 
शमदमांवरी हरि झाला ॥२॥ 
सर्वांघटीं राम देहांदेहीं एक । 
सूर्य प्रकाशक सहस्ररश्मी ॥३॥ 
ज्ञानदेवा चित्तीं हरिपाठ नेमा । 
मागिलिया जन्मा मुक्त झालों ॥४॥

 ~ १६  ~
हरिनाम जपे तो नर दुर्लभ । 
वाचेसी सुलभ रामकृष्ण ॥१॥ 
राम कृष्ण नामीं उन्मनी साधली । 
तयासी लाधली सकळ सिद्धी ॥२॥ 
सिद्धि बुद्धि धर्म हरिपाठीं आले । 
प्रपंची निवाले साधुसंगे ॥३॥ 
ज्ञानदेवा नाम रामकृष्ण ठसा । 
येणें दशदिशा आत्माराम ॥४॥

 ~ १७  ~
हरिपाठकीर्ति मुखें जरी गाय । 
पवित्रचि होय देह त्याचा ॥१॥ 
तपाचे सामर्थ्ये तपिन्नला अमूप । 
चिरंजीव कल्पकोटि वैकुंठीं नांदे ॥२॥ 
मातृपितृभ्राता सगोत्र अपार । 
चतुर्भुज नर हो‌ऊनि ठेले ॥३॥ 
ज्ञान गूढ गम्य ज्ञानदेवा लाधलें । 
निवृत्तीनें दिधले माझे हातीं ॥४॥

 ~ १८  ~
हरिवंश पुराण हरिनाम संकीर्तन । 
हरिविण सौजन्य नेणें कांहीं ॥१॥ 
त्या नरा लाधलें वैकुंठ जोडलें । 
सकळ घडलें तीर्थाटन ॥२॥ 
मनोमार्गें गेला तो तेथे मुकला । 
हरिपाठीं स्थिरावला तोचि धन्य ॥३॥ 
ज्ञानदेवा गोडी हरिनामाची जोडी । 
रामकृष्णीं आवडी सर्वकाळ ॥४॥

भजन
विठोबा रखुमाई । जय जय विठोबा रखुमाई ।।
विठोबा रखुमाई । जय जय विठोबा रखुमाई ।।

 ~ १९  ~
वेदशास्त्र प्रमाण श्रुतिचे वचन । 
एक नारायण सार जप ॥१॥ 
जप तप कर्म हरिविण धर्म । 
वा‌उगाचि श्रम व्यर्थ जाय ॥२॥ 
हरिपाठीं गेले ते निवांतचि ठेले । 
भ्रमर गुंतले सुमनकळिके ॥३॥ 
ज्ञानदेवी मंत्र हरिनामाचे शस्त्र । 
यमकुळ गोत्र वर्जियेले ॥४||

 ~ २० ~
नामसंकीर्तन वैष्णवांची जोडी । 
पापे अनंत कोटी गेली त्यांची ॥१॥ 
अनंत जन्मांचे तप एक नाम । 
सर्व मार्ग सुगम हरिपाठ ॥२॥ 
योग याग क्रिया धर्माधर्म माया । 
गेले ते विलया हरिपाठीं ॥३॥ 
ज्ञानदेवी यज्ञ याग क्रिया धर्म । 
हरिविण नेम नाहीं दुजा ॥४॥

 ~ २१ ~
काळ वेळ नाम उच्चारितां नाही । 
दोन्ही पक्ष पाहीं उद्धरती ॥१॥ 
रामकृष्ण नाम सर्व दोषां हरण । 
जडजीवां तारण हरि एक ॥२॥ 
हरिनाम सार जिव्हा या नामाची । 
उपमा त्या देवाची कोण वानी ॥३॥ 
ज्ञानदेवा सांग झाला हरिपाठ । 
पूर्वजां वैकुंठ-मार्ग सोपा ॥४॥

 ~ २२ ~
नित्यनेम नामीं ते प्राणी दुर्लभ । 
लक्ष्मीवल्लभ तयांजवळी ॥१॥ 
नारायण हरि नारायण हरि । 
भुक्ति मुक्ति चारी घरीं त्यांच्या ॥२॥ 
हरिविण जन्म तो नरकचि पैं जाणा । 
यमाचा पाहुणा प्राणि होय ॥३॥ 
ज्ञानदेव पुसे निवृत्तीसी चाड । 
गगनाहुनि वाड नाम आहे ॥४॥

 ~ २३ ~
सात पांच तीन दशकांचा मेळा । 
एक तत्त्वीं कळा दावी हरि ॥१॥ 
तैसें नव्हे नाम सर्वत्र वरीष्ठ । 
तेथें कांहीं कष्ट न लागती ॥२॥ 
अजपा जपणें उलट प्राणाचा । 
तेथेंहि मनाचा निर्धार असे ॥३॥ 
ज्ञानदेवा जिणें नामेंविण व्यर्थ । 
रामकृष्णीं पंथ क्रमियेला ॥४॥

 ~ २४ ~
जप तप कर्म क्रिया नेम धर्म । 
सर्वांघटीं राम भावशुद्ध ॥१॥ 
न सोडी हा भावो टाकीरे संदेहो । 
रामकृष्ण टाहो नित्य फोडी ॥२॥ 
जाति वित्त गोत कुळशील मात । 
भजे कां त्वरीत भावयुक्त ॥३॥ 
ज्ञानदेवा ध्यानीं रामकृष्ण मनीं । 
वैकुंठभुवनी घर केलें ॥४॥

 ~ २५ ~
जाणीव नेणीव भगवंतीं नाहीं । 
हरि‌उच्चारणीं पाही मोक्ष सदां ॥१॥ 
नारायण हरि उच्चार नामाचा । 
तेथें कळिकाळाचा रीघ नाहीं ॥२॥ 
तेथील प्रमाण नेणवें वेदांसी । 
तें जीवजंतूंसी केंवी कळे ॥३॥ 
ज्ञानदेवा फळ नारायण पाठ । 
सर्वत्र वैकुंठ केलें असे ॥४॥

 ~ २६ ~
एक तत्व नाम दृढ धरीं मना । 
हरीसी करुणा ये‌ईल तुझी ॥१॥ 
तें नाम सोपेंरे रामकृष्ण गोविंद । 
वाचेसी सद्गद जपा आधीं ॥२॥ 
नामापरतें तत्त्व नाहीं रे अन्यथा । 
वायां आणिका पंथा जाशील झणीं ॥३॥ 
ज्ञानदेवा मौन जपमाळ अंतरी । 
धरोनी श्रीहरि जपे सदां ॥४॥

 ~ २७ ~
सर्व सुख गोडी साही शास्त्रें निवडी । 
रिकामा अर्धघडी राहूं नको ॥१॥ 
लटिका व्यवहार सर्व हा संसार । 
वायां येरझार हरिवीण ॥२॥ 
नाम मंत्र जप कोटी जा‌ईल पाप । 
रामकृष्णीं संकल्प धरुनि राहें ॥३॥ 
निजवृत्ति हे काढी सर्व माया तोडी । 
इंद्रियां सवडी लपू नको ॥४॥ 
तीर्थी व्रतीं भाव धरी रे करुणा । 
शांति दया पाहुणा हरि करी ॥५॥ 
ज्ञानदेवा प्रमाण निवृत्तिदेवीं ज्ञान । 
समाधि संजीवन हरिपाठ ॥६॥

 ~ २८ ~
अभंग हरिपाठ असती अठ्ठावीस । 
रचिले विश्वासें ज्ञानदेवें ॥१॥ 
नित्य पाठ करी इंद्रायणीतीरीं । 
होय अधिकारी सर्वथा तो ॥२॥ 
असावें एकाग्रीं स्वस्थ चित्त मनीं । 
उल्हासें करूनी स्मरावा हरी ॥३॥ 
अंतकाळी तैसा संकटाचे वेळीं । 
हरि त्या सांभाळी अंतर्बाह्य ॥४॥ 
संतसज्जनांनी घेतली प्रचीति । 
आळसी मंदमति केवीं तरे ॥५॥ 
श्रीगुरु-निवृत्तिवचन तें प्रेमळ । 
तोषला तात्काळ ज्ञानदेव ॥६॥

 ~ २९ ~
कोणाचे हे घर हा देह कोणाचा । 
आत्माराम त्याचा तोचि जाणे ॥१॥ 
मी तू हा विचार विवेके शोधावा । 
गोविंदा माधवा याची देही ॥२॥  
देही ध्याता ध्यान त्रिकुटी वेगळा । 
सहस्त्र दळी उगवला सुर्य जैसा ॥३॥ 
ज्ञानदेव म्हणे नायनाची ज्योती । 
या नावेरूपे ती तुम्हीं जाणा ॥४॥ 

 ~ ३० ~
नामसंकीर्तन साधन पै सोपे । 
जळतील पापे जन्मांतरीची ॥१॥ 
न लगती सायास जावे वनांतरा । 
सुखे येतो घरा नारायण ॥२॥ 
ठायीचं बैसोनि करा एकचित्त । 
आवडी अनंत आळवावा ॥३॥ 
रामकृष्णहरि विठ्ठल केशवा । 
मंत्र हा जपावा सर्वकाळ ॥४॥ 
याविण आणिक असता साधन । 
वाहतसे आन विठोबाची ॥५॥ 
तुका म्हणे सोपे आहे सर्वांहूनी । 
शहाणा तो धनी घेतो येथे ॥६॥

॥ इति श्री ज्ञानदेव महाराज संपूर्ण हरिपाठ समाप्त ॥


हे पण वाचा - 

टिप्पणी पोस्ट करा

0 टिप्पण्या